کهکشان راه شیری

کهکشانی که ما زمینیان در آن زندگی می کنیم .این کهکشان به شکل نوار درخشانی که آسمان را دور می زند وبا استوای سماوی 63 درجه زاویه می سازد  در شبهای تاریک بدون ماه با چشم غیر مسلح دیده می شود.

ادامه نوشته

ابرهای ماژلانی؟

دو کهکشان نامنظم که بعنوان دو قمر کهکشان راه شیری شناخته شده و بصورت دو لکه  در آسمان نیمکره جنوبی مشاهده می شوند.این دو کهکشان یعنی ابر بزرگ مازلانی و ابر کوچک ماژلانی به افتخار ماژلان دریانورد پرتقالی نامیده شده اند.فاصله دو کهکشان با هم درحدود 100000 سال نوری است.این دو کهکشان تحت تاثیر گرانش شدید کهکشان راه شیری هستند و بهمراه دو کهکشان قمر راه شیری با نامهای کهکشان کوتوله اژدها وکهکشان کوتوله دب اصغر درون جریانی از گاز هیدروژن در فضا قرار دارند که جریان ماژلانی نامیده می شود.

ادامه نوشته

سحابي

جسمی آسمانی که از ستاره بزرگتر و نور آن پخش تر به نظر می رسد.در گذشته این اسم به تمام اجسام با این ویژگی داده شده مانند کهکشانها خوشه های باز  خوشه های کروی و.....ولی در حال حاضر به توده های گازی وغباری که قابل تفکیک به ستاره نیستند اطلاق می شود.انواع سحابی عبارتند از   ۱-سحابی نشری    ۲- سحابی تاریک     ۳- سحابی بازتابی

ادامه نوشته

تیکوبراهه منجمي بزرگ؟

(1601-1546)ستاره شناس دانمارکی که با وسایلی که قبل از اختراع تلسکوپ در دست داشت به اندازه گیر ی های دقیقی از  سیارات وستارگان پرداخت

ادامه نوشته

کهکشان نامنظم

	Irregular galaxy
یکی از انواع اصلی کهکشان ها، کهکشان های بی نظم می باشند. ترکیب ستاره ای آنها عموما" مشابه کهکشان های مارپیچی است ولی در ساختارشان بازوهای مشخص وجود ندارد. کهکشانهای نا منظم را به این علت چنین نامیده اند که هیچ گونه تقارن یا ساختار مشخصی ندارند.تقریبا" 20 درصد کهکشانهای کیهان از این نوع می باشند. آنها هسته واضحی هم ندارند، اما در صورت وجود، گاهی به شکل میله دیده می شود. همه کهکشان های بی نظم دارای مقادیر زیادی ستاره جوان، گاز و غبار هستند.در بعضی موارد تا 90 درصد جرم یک کهکشان نامنظم به شکل گاز وغبار میان ستاره ای است. خوشه های ستاره ای موجود در آنها، در مقایسه با یک کهکشان مارپیچی که همان جمعیت کلی را دارد، بسیار زیاد است. وجه مشخصه یک کهکشان بی نظم معمولی، جوانی آن است. بیشترین نور آنها، از تعداد زیادی ستاره جوان و درخشان و ابرهای نورانی گسیل می شود. کهکشانهای بی نظم همانند کهکشانهای مارپیچی ولی به دلایلی که تا کنون ناشناخته مانده است، بازوهای مارپیچی در آنها شکل نمی گیرد. واقعیت این است که در برخی از آنها، چیزی شبیه به بازوهای ابتدایی، بازوهای واپیچیده و یا بازوهایی که به طور جزئی شکل گرفته اند، دیده می شود و از این رو گمان می رود که ارتباط نزدیکی بین کهکشان های مارپیچی Sc و کهکشانهای بی نظم وجود داشته باشد.   این کهکشانها شامل دو نوع فرعی اند، کهکشان نامنظم I که نمونه آن ابر ماژلانی بزرگ است و کهکشان نامنظم II که شبیه ۶۸۲۲ NGC است، کهکشان نامنظم I با ستارگان نوع O و B و نواحی هیدروژن یونیده (H II) ، مشخص می شود، و چند نمونه آنها نشانه ای از بازوهای مارپیچی دارند. طبقه بندی نامنظم II انواع کهکشانی گوناگون را در بر می گیرد، از جمله آنها که گسیلهای غیر عادی، محتوای غبار غیرعادی، برهم کنشهای کشندی یا خصلت انفجاری و فوران ماده با شدت زیاد، نشان می دهند (فوران ماده از این نوع کهکشان به صورت رشته هایی است که از هسته به سوی خارج امتداد می یابند). این نوع کهکشان ابری خاص را می توان به صورت کهکشان انفجاری نیز طبقه بندی کرد، که از آن چندین نوع دیگر هم یافت می شود ( مانند ۸۷ M). در نوع II عمدتا" کهکشانها بی شکل اند و به ستارگان تفکیک نمی شوند. چنین کهکشانهایی با گرد و غبار بین ستاره ای جذب خاصی را نشان می دهند و نشر گازی نیز توسط آنها مشاهده شده. کهکشان ۸۲ M که تنها کهکشان نامنظم فهرست مسیه می باشد یک کهکشان II است این کهکشان از آن جهت قابل توجه است که مواد گرد وغباری به طور وسیع نور ستارگان را آنچنان می پوشانند که منفجر شده به نظر می رسد. لازم به ذکر است که همه کهکشانها با رده بندی ساده هابل مطابقت ندارند، زیرا برخی از آنها بسیار عجیبند. دلایلی در دست است که این کهکشانهای خاص با رویدادی شدید و ویران کننده انفجاری رو به رو هستند و در نتیجه به آمیزه ای از ستاره، گاز و غبار تبدیل شده اند که قابل رده بندی نیستند. به طور کلی برای کهکشان های بی نظم می توان ویژگی های زیر را قائل بود : قطر : ۱۰۰۰۰ تا ۳۰۰۰۰ سال نوری جرم : 10 تا 1000 میلیون برابر جرم خورشیدی درخشندگی : 10 میلیون برابر خورشید غبار : ۲ تا ۵ درصد گاز (خنثی) : ۱۰ تا ۱۳ درصد انواع ستارگان : جوان (آبی)

کهکشان بیضوی

کهکشانی که به شکل بیضی دیده می شود. کوچکترین وبزرگترین کهکشانهای عالم بیضوی هستند. عموما"از ستارگان پیر تشکیل شده دارای توده های گازی برای تولید ستاره های جدید نیستند و از لحاظ تعداد رایجترین کهکشانهای کیهان هستند(60 درصد کل کهکشانها). مطالعات دینامیکی نشان میدهند که اغلب آنها دارای سه محور می باشندواندازه هر کدام از محورها نیز متفاوت است بنابراین شکل خاص آنها انعکاسی از مدار ستارگان آن می باشد نه ناشی از یک حرکت واحد.در رده بندی کهکشانی هابل کهکشانهای بیضوی باتوجه به درجه بیضی بودنشان از کلاس E0 برای کهکشانهای با شکل دایروی تا کلاس E7 برای کهکشانهای بسیار کشیده  تعریف می شوند.متاسفانه تعیین شکل واقعی سه بعدی یک کهکشان بیضوی ناممکن است.برای درک شکل واقعی یک کهکشان بیضوی باید یک بار چرخش حول آن انجام داد که  البته نشدنی است.

ادامه نوشته

ابرنواختر

	Supernova
یک انفجار ستاره ای که در آن کل ستاره تحت تاثیر قرار می گیرد. بدنبال انفجارنورانیت ستاره حتی به اندازه 20 قدر می تواند درخشانتر شود.ابرنواخترها با توجه به بودن یا نبودن هیدروژن در طیفشان به دو دسته یعنی ابرنواختر نوع یک ونوع دو تقسیم می شوند.ابرنواخترهای نوع یک(Type I) نشانی از وجود هیدروژن در طیفشان ندارند در حالیکه ابرنواخترهای نوع دو(Type II) دارند.در حال حاضر می دانیم که دلیل اصلی انفجار بودن یانبودن هیدروژن نیست بنابراین دسته بندیهای جدیدی تعریف شده اند.دومدل برای توجیه انفجار وجود دارد.

ادامه نوشته

علم ستاره شناسی

	Astronomy
علم بررسی اجرام آسمانی وپدیده های مربوط به آنها به دو صورت ستاره شناسی آماتوری وستاره شناسی حرفه ای می باشد.این علم به عنوان یکی از قدیمی ترین علوم بشری به حساب می آید. در ستاره شناسی آماتوری افراد طبق علاقه شخصی وبرای ارضای حس کنجکاوی خود در جهت درک آسمان وپدیده های آن با کمک ابزار ستاره شناسی مانند تلسکوپ یا با مطالعه کتابهای مربوطه اقدام می کنند.

ادامه نوشته

ستاره کوتوله

	Dwarf star
ستاره ای که در محدوده رشته اصلی قرار دارد.این کلمه از زمانی که نمودار هرتسپرونگ- راسل معرفی شد روی کار آمده است.در این نمودار ستاره های واقع در رشته اصلی٬ کوتوله  وستاره های درخشانتر غول نامیده شدند.امروزه نام ستاره  رشته اصلی بیشتر استفاده می شود ونام کوتوله برای نامگذاری ستاره هایی که جرم آنها از ۸/۰خورشید کمتر باشد وآنهم بصورت کوتوله قرمز بکاربرده می شود. اجرام شبه ستاره ای با جرم کمتر از ۰۸/۰ برابر جرم خورشید هم کوتوله قهوه ای نامیده می شوند.ستاره های رشته اصلی با کوتوله های سفید و کوتوله های سیاه  که در مراحل نهایی عمر خود هستند متفاوت هستند.در عکس بالا چند عدد از ستاره های کوتوله در خوشه  M4علامت گذاری شده اند.

ستاره قطبی

کوکب، ستاره شمال	polaris
پرنور ترین ستاره صورت فلکی خرس کوچک با قدر ۲ وازرده طیفی F8 باقطری در حدود ۳۰ برابر قطر خورشید و با جرمی درحدود ۵/۴ برابر جرم خورشیدکه در حال حاضر سمت شمال جغرافیایی زمین را با دقت خوبی نشان می دهد.

ادامه نوشته